• UXMP

WORKSHOP RECAP: UXMPTalks - Launching into UX Planet

Updated: Jul 2


Những năm gần đây, UX trên thế giới và tại Việt Nam đang phát triển không ngừng, mở ra rất nhiều cơ hội cũng như thách thức cho người trẻ trong việc định vị được vị trí và hướng đi đúng đắn của mình.

Vì vậy, với hy vọng cung cấp và chia sẻ những cơ hội phát triển ngành UX tại Việt Nam, UXMP (UX Mentorship Program) đã tổ chức workshop UXMPTalks: Launching into UX Planet, diễn ra vào ngày 28/6 vừa qua.


Keynote recap của diễn giả Nguyễn Ngọc Hiếu


Phần mở đầu của Workshop là chia sẻ từ anh Nguyễn Ngọc Hiếu, Chief Product Officer của Seedcom, với chủ đề lộ trình nghề nghiệp cho ngành UX.

Bài thuyết trình của anh Nguyễn Ngọc Hiếu tại Workshop


Trong bài thuyết trình, anh Nguyễn Ngọc Hiếu chia sẻ kiến thức tổng quan nghề nghiệp của một UX designer và những lời khuyên hữu ích cho các bạn đang theo con đường này, mà UXMP có thể tóm tắt lại với ý chính sau:

Hãy trải nghiệm thật nhiều khi còn trẻ

Theo anh Hiếu, vào giai đoạn bắt đầu sự nghiệp của mình, các bạn trẻ nên thử sức mình ở nhiều mảng công việc, nhiều vị trí khác nhau, sẵn sàng làm nhiều hơn để học hỏi và tích luỹ kiến thức để dần dần tự xây dựng định hướng cho bản thân rằng đâu thực sự là công việc phù hợp với mình.

Bạn không nhất thiết phải trở thành một người quản lý

Anh Hiếu có nhận xét rằng tình trạng tổ chức lộ trình nghề nghiệp ở Việt Nam chúng ta chưa phân định rõ ràng giữa chuyên môn và quản lý. Điều này dẫn đến tình trạng rất nhiều bạn đang phải đi theo quán tính – đó là làm lâu thì sẽ lên quản lý.


“Nếu tình trạng này cứ tiếp tục thì chúng ta sẽ mất đi một nhóm chuyên gia giỏi và có thêm một nhóm quản lý không tốt.”

Bước qua giai đoạn những năm đầu tiên khỏi vị trí là một thực tập sinh, bạn hãy tập trung vào một hoặc số ít các chuyên môn mà bạn nhận thấy rằng phù hợp nhất với mình và thực sự cân nhắc xem công việc của một nhà quản lý có phải là điều phù hợp với tính cách, trải nghiệm của chính bạn và làm cho bạn cảm thấy hạnh phúc khi đứng trước công việc của mình. Ở vai trò là một chuyên gia, bạn vẫn luôn có vị trí trong quy trình phát triển sản phẩm để cống hiến và làm những điều phù hợp với kinh nghiệm của mình.

Và cụ thể rằng có những hướng đi nào để phát triển từ vị trí “intern” muốn theo đuổi sự nghiệp UX, bạn có thể theo dõi toàn bộ phần chia sẻ của anh Hiếu tại link dưới đây: https://www.youtube.com/watch?v=qs-RdywOCRE&feature=youtu.be

Phần Q&A cùng anh Nguyễn Ngọc Hiếu


Keynote recap của diễn giả Dương Quốc Tú


Nối tiếp chương trình là những câu chuyện và lời chia sẻ từ anh Dương Quốc Tú, Deputy Head of Transformation Division tại Techcombank, với chủ đề thị trường UX Việt Nam và thế giới. Dưới đây là một số ý chính từ bài thuyết trình của anh Dương Quốc Tú:



Bài thuyết trình của anh Dương Quốc Tú tại Workshop


Anh không phải là một “chuyên gia” UX


Anh Tú sang Úc từ năm 3 tuổi. Sau khi tốt nghiệp đại học ngành marketing, anh vào làm cho một ngân hàng lớn nhất tại Úc là Commonwealth Bank of Australia. Tại đây anh có cơ hội làm rất nhiều vị trí khác nhau trong suốt 13 năm từ việc làm chiến lượng, làm phát triển dự án đến việc trở thành một trong những ban lãnh đạo đầu tiên số hóa ngân hàng Commonwealth với mục tiêu biến nó trở thành ngân hàng số hóa tốt nhất tại Úc. Chính tại đây anh có cơ hội làm việc với khái niệm về UX, với Designer.


Lộ trình tiếp theo trên con đường sự nghiệp của anh đó là khi Commonwealth mua một công ty về Fintech ở Nam Phi. Và tại đây anh được cử sang làm việc và trở thành Chief Digital Officer chịu trách nhiệm chính cho việc tạo ra ngân hàng số tại Nam Phi. Chính anh là người trực tiếp tuyển dụng rất nhiều vị trí từ PO, PM, UI Designer, UX Designer, BA, Dev,...


Sau đó, anh quay trở lại Việt Nam vào năm 2017 với một lời mời từ tổng giám đốc của Techcombank với mong muốn giúp Techcombank số hóa được những trải nghiệm của mình.


UX bên ngoài Việt Nam diễn biến thế nào


Bản thân anh Tú đã từng được làm việc tại Úc và Nam Phi nên anh rất hiểu rõ những đặc điểm trong UX tại đây diễn ra như thế nào. Và đây cũng là dịp để anh chia sẻ những trải nghiệm của mình:

  • UX gắn liền với phương pháp Agile: Đây là phương pháp chuyển đổi tech theo phương pháp luận. Trong mô hình này, với mỗi scrum team phải có một nửa là UX Designer. Ngoài Techcombank hay Vingroup thì các tập đoàn lớn cũng đã và đang làm việc này. Ở nước ngoài hầu như ngành nào cũng muốn chuyển mình để đưa phương pháp luận agile vào. Agile phát triển đồng nghĩa với việc UX cũng phát triển mạnh mẽ.

  • Customer Journey - không chỉ là đặt câu hỏi: Trải nghiệm khách hàng như thế nào? Trong Customer Journey cụm từ Persona được nhắc đi nhắc lại rất nhiều lần. Vậy rút cuộc mình cần có bao nhiêu Persona, với những Persona này thì nhu cầu của họ trong cuộc sống là gì? Mong muốn của họ là gì? Mình có thực sự hiểu rõ về khách hàng? Muốn trả lời được điều đó, anh Tú có chia sẻ, chúng ta không phải chỉ làm focus group (tập trung vào một nhóm người dùng nhất định) hay thu thập qualitative data (dữ liệu định tính) mà chính UX designer phải là những người trực tiếp quan sát, phải immersion (dấn thân) vào, đi sâu hơn vào cuộc sống của họ.

  • UX amateur vs UX expert: Một việc không thể phủ nhận đó là UX là một ngành đang được mọi người săn đón. Chính vì thế mà cũng có rất nhiều người tự xưng là UX expert nhưng thực tế không phải. Anh cho hay những người làm UX một cách chuyên nghiệp cần phải làm rõ UX là gì, để đạt được tiêu chuẩn của UX thì cần phải có những tiêu chí gì. Anh không muốn mọi người lạm dụng title này trong khi thực tế UX Designer cần phải đầu tư rất nhiều thời gian và công sức. Anh cũng nói đùa rằng “anh chém ít thôi để chúng em còn làm việc.”

Nhận xét về UX Practitioner tại Việt Nam

Anh Tú nhận thấy những người làm UX tại Việt Nam có rất nhiều ưu điểm, một trong số đó là:

  • Trẻ, năng động và thông minh: Anh Tú chia sẻ trung bình một tuần anh phỏng vấn ít nhất 10 người. Anh nhận thấy mặt bằng chung của UX Designer tại Việt Nam là họ đều rất trẻ và thông minh.

  • Nhiệt huyết và có đam mê với sự sáng tạo: trong tâm của mọi người thực sự muốn đưa Việt Nam được ghi nhận trên thế giới, muốn đưa giải pháp của mình để tạo nên một môi trường sống tốt hơn.

Ngoài ra, cũng tồn tại một số nhược điểm có thể thấy là:

  • Kinh nghiệm thực tế ít: Mọi người học rất nhiều có thể qua Medium, có thể qua Youtube, hoặc những cộng đồng khác, nhưng không có nhiều cơ hội để thật sự đưa những kiến thức này vào công việc hàng ngày. Anh Tú nhận xét: “Mình đi càng nhiều vòng lặp mình mới thực sự có được những kiến thức, ngồi đọc mãi cũng chẳng ra đâu, bắt tay vào làm thực tế nó mới ra được”.

  • Process thì nhiều mà heuristics thì ít: Heuristics thật khó để có thể giải nghĩa ra tiếng Việt nhưng có thể hiểu nó là một shortcut dùng để thu hẹp những lựa chọn của mình khi phải đối mặt với các lựa chọn, để giảm tải về nhận thức hoặc giải quyết vấn đề. Ở đây anh Tú muốn nhấn mạnh việc chúng ta mới chỉ đang tập trung làm những thứ liên quan đến quá trình tạo ra một sản phẩm mà quên đi việc nghiên cứu xem hiểu biết của người dùng thế nào, sản phẩm sẽ tương tác với người dùng ra sao.

  • Thiếu sự kiên nhẫn: Như đã đề cập ở trên các bạn UX Designer tại Việt Nam còn khá trẻ, kinh nghiệm có vài năm và rất muốn cầu tiến. Nhưng khi làm tại những tổ chức lớn, chúng ta phải chấp nhận họ mất rất nhiều thời gian để chuyển đổi thì chúng ta cũng cần có sự kiên nhẫn, ngồi lại với nhau và thuyết phục lẫn nhau.


UXMP xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới anh Nguyễn Ngọc Hiếu và anh Dương Quốc Tú vì đã dành thời gian tham dự Workshop và chia sẻ những kiến thức và câu chuyện vô cùng hữu ích. UXMP cảm ơn tất cả các bạn đã quan tâm và tới tham dự Workshop. UXMP mong rằng Workshop đã đem lại nhiều giá trị tới khán giả - một không khí thân mật cùng cộng đồng UX với nhiều thông tin bổ ích để các bạn có thể áp dụng ngay trong công việc. Hẹn gặp các bạn trong những Workshop tiếp theo nhé!


Written by Phương Anh & Thắng Đinh

Edited by Tiên Đào

Video edited by Kaz Hoàng

Thumbnail cover by Thảo Chuột

Organized by UXVN and IXDA Hanoi